Je voelt je somber, piekert veel of loopt even vast. De wachtlijst voor hulp is lang en je vindt het spannend om je klachten met bekenden te bespreken. Wat doe je dan? Steeds meer mensen gebruiken dan kunstmatige intelligentie (AI) zoals ChatGPT. Is dat veilig? En helpt het? We vroegen het Fleur van der Meer, psycholoog bij GGzE.
Waarom mensen AI gebruiken bij psychische klachten
Uit onderzoek van MIND blijkt dat ruim een derde van de mensen met psychische klachten AI gebruikt. Vooral jongeren, mensen die op een wachtlijst staan en mensen die al zorg ontvangen ‘praten’ met AI-hulpmiddelen.
Waarom? Omdat AI altijd beschikbaar is. Je hoeft geen afspraak te maken. En je hoeft niet bang te zijn dat je anderen tot last bent als je vaak over je gevoel praat.
Fleur van der Meer – psycholoog bij het online behandelteam van GGzE – snapt dat: “Ik hoor goede verhalen van mensen die midden in de nacht even een gesprek voeren met AI als ze zich niet lekker in hun vel voelen. Het is laagdrempelig en soms geeft het rust. Maar besef: het ís en blíjft een computer.”
Wat AI wél en níet kan
AI is géén therapeut. Het is een taalprogramma dat informatie geeft en gesprekken nabootst. Soms helpt dat. Bijvoorbeeld als je je verhaal kwijt wilt, of praktische tips zoekt. Maar AI kan ook fouten maken. Fleur: “AI begrijpt niet altijd goed wat je bedoelt. En kan soms te veel meegaan in je negatieve gedachten, zonder tegenwicht te bieden.”
Professionele hulp en écht contact met mensen blijven volgens haar het allerbelangrijkst. In sommige situaties kan AI tijdelijk iets bieden waar je naar verlangt: aandacht, overzicht, geruststelling. Zeker als je in een moeilijke periode zit en de drempel om hulp te zoeken hoog is.
Ook is er zorg over privacy: wat gebeurt er met de dingen die je vertelt? En: hoe weet je of het advies klopt?
AI is een aanvulling, géén vervanging
Fleur raadt het gebruik van AI vooral aan voor het meedenken over kleine stappen die je wilt zetten: “Zet het in om positief mee te denken over wat wél kan. Bijvoorbeeld als je te maken hebt met lichamelijke klachten of als je eropuit wilt met een klein budget. Zo’n vraag is praktisch en brengt je wat perspectief”.
“Niets kan het contact van mens tot mens vervangen. Misschien geeft AI je helpende inzichten over mentale gezondheid. Ze vervolgens toepassen in je leven, kan uitdagend zijn. Het is prettig als iemand je hierbij kan helpen.”
Haar advies: “Gebruik AI met gezond verstand. Blijf kritisch. Praat ook met iemand in je eigen omgeving. Lukt dat niet, neem dan contact op met de Luisterlijn. Want soms is één echt gesprek veel waardevoller dan honderd digitale antwoorden”.
